گردشـگــری با ما | حسیـن مقصـودی

گردشـگــری با ما | حسیـن مقصـودی

همه چیـز درباره رشتـه مدیریت گردشگری و جهانگردی، راهنمای تور و مدیر فنی دفاتر خدمـات مسافرتی

آمار سایت

نظرسنجی سایت

اولین اثر ثبت شده ایران در میراث جهانی یونسکو کدام است؟

اشتراک در خبرنامه

جهت عضویت در خبرنامه لطفا ایمیل خود را ثبت نمائید

Captcha

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 454
  • بازدید دیروز : 959
  • بازدید کل : 101863

تکریم شیخ ؛ مسجد شیخ لطف الله اصفهان


تکریم شیخ ؛ مسجد شیخ لطف الله اصفهان

روبروی کاخ عالی قاپو، مسجد با شکوهی در ضلع شرقی میدان نقش جهان اصفهان می درخشد که نگاه هر بیننده ای را مسحور خود می کند. این بنا کم نظیر شاهکار بی بدیل کاشی کاری و معماری دوران صفوی است. نقش ها و رنگ های به کار گرفته شده در گنبد مسجد شیخ لطف الله یکی از زیباترین و منحصر به فردترین کاشی کاری ها در معماری ایران زمین است. روشنایی مسجد از طریق پنجره های مشبکی که در جوانب مختلف ساقه گنبد ساخته شده است تامین می شود. اوج هنر معماری این مسجد در محراب آن خودنمایی می کند.

 

 

طرح مسجد همرمان با اجرایی شدن نقشه ی چهار باغ و باغ هزار جریب بود و در طی 18 سال و در دوران شکوفایی معماری عصر صفوی به بهره برداری رسید. این بنا به دستور شاه عباس و به افتخار شیخ لطف الله جبل عاملی ساخته شد. او روحانی شیعه مذهبی بود که همچون شیخ بهایی به مدد شاه عباس از لبنان به اصفهان مهاجرت کرده بود. حکومت صفوی یک حکومت مذهبی بود که احترام زیادی برای علمای شیعه مذهب قائل می شد. از سوی دیگر شیخ لطف الله پدر زن شاه عباس بود و از این رو در محل زندگی او، این مسجد برای عبادت اهل حرم و خود شیخ بنا گردید و در کنار آن مدرسه ای برای تدریس این دانشمند فرهیخته نیز ساخته شد که امروزه آثاری از آن باقی نمانده است.در دوران صفوی این مسجد با نام های مسجد صدر و مسجد فتح الله نیز شناخته می شد. مسجد شیخ لطف الله با فاصله کمی از مسجد شاه قرار گرفته است.

 

 

سر در مسجد که با کاشی های معرق تزئین شده است تا پایان سال 1011 هجری قمری ساخته شده و احداث ساختمان و تزئینات کاشی کاری آن در سال 1208 هجری قمری به پایان رسیده است. ظاهر این مسجد در مقایسه با مساجد دیگر کمی غیر طبیعی به نظر می رسد این مهم به دلیل عدم وجود مناره و شبستان یا حیاط در این بنا است و همچنین ورودی مسجد که با پله شروع می شود. کتیبه سر در مسجد به خط ثلث استاد علیرضا عباسی نگارش شده که در خطوط و کتیبه های داخل مسجد استاد باقر بنا خوشنویس نیز او را یاری کرده است.

 

 

درب ورودی مسجد دو لنگه است و از چوب چنار یک پارچه ساخته شده که امروزه پس از گذشت 400 سال هم چنان پابرجاست. یکی از ویژگی های کم نظیر مسجد چرخش 45 درجه ای مسجد نسبت به محور شمال-جنوب و قبله دارد که در اصطلاح معماری به آن «پاشنه» می گویند.

 

این ویژگی به گونه ای طراحی شده است که از بیرون هیچ اثری از کج بودن بنا مشاهده نمی شود. معمار این اثر برای گذر از چالش زاویه، یک راهرو طراحی کرده که از درب ورودی شروع و تا بخش مرکزی مسجد ادامه دارد که سرتاسر آن با کاشی کاری های هفت رنگ با رنگ غالب سبز و آبی تزئین شده است. این راهرو از ورودی در سمت چپ آغاز و در ادامه به سمت راست می چرخد.

 

 

پس از عبور از راهرو به محوطه اصلی می رسیم که در زیر گنبد کم ارتفاع (از زمین 32 متر) مسجد قرار دارد. گنبد مسجد شیخ لطف الله اصفهان به دلیل عظمت، ویژگی های فرمی و تزئیناتی که به رنگ آبی تیره بر روی زمینه های سفید شکل گرفته است یکی از زیباترین گنبدهای اصفهان و ایران است. همچنین در مرکز داخلی گنبد، طرح طاووسی شکل گرفته است که پرهای آن به وسیله نور وارد شده از طاق بالای ورودی مسجد تکمیل می شود. ورود نور نمایش چرخش گونه ی منحصر به فردی در فضای درونی زیر گنبد برای هر بیننده ای رقم می زند.

 

 

ساختار این مسجد بر یک چهار ضلعی استوار است که در قسمت های فوقانی به هشت ضلعی تبدیل می شود و در نهایت به ساقه های گنبد پیوند می خورد. دیوارهای بنا به دلیل تحمل بار سنگینی که بر روی آن قرار گرفته است بسیار قطور ساخته شده اند به شکلی که قطر آنها در قسمت پنجره ها به یک متر و هفتاد سانتی متر و در قسمت اصلی حتی به بیش از دو متر نیز می رسد. بالای درب ورودی از بخش راهرو به سمت شبستان یک گشودگی وجود دارد که برای روشنایی عمومی به ویژه روشنایی در بخش محراب ایجاد شده است. اما برای روشنایی  این مسجد شانزده پنجره در ساقه ی گنبد تعبیه شده که به دلیل قرار گرفتن در گرداگر این بنا در تمام طول روز قسمتی از تابش خورشید را وارد فضای داخلی شبستان می کند. شاید استاد محمدرضا بنا اصفهانی می توانست گشدگی های بیشتری جهت ورود نور در این اثر ایجاد کند اما شاید همین میزان نور مهار شده بر روی کاشی هاست که نظر هر بیننده ای را محسور خود می کند.

 

 

نقطه عطف مسجد شیخ لطف الله محراب آن است که با با ظریف ترین کاشی کاری ها تزئین شده است و دو لوح داخل محراب که عبارت «عمل فقیر حقیر محتاج بر رحمت خدا محمدرضا ابن استاد حسین بنا اصفهانی» بر روی آن حک شده جلوه گری می کند. همچنین دو کتیبه دیگر از استاد علیرضا عباسی در اطراف محراب وجود دارد که سخنانی از پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق را روایت می کند. همچنین اشعار شیخ بهایی در چهار گوشه داخلی مسجد با خط ثلث بر زمینه لاجوردی با کاشی های سفید معرق نیز نوشته شده است.

*****

مسجد شیخ لطف الله اصفهان در تاریخ 15 دی ماه 1310 و با شماره 105 ثبت ملی گردیده است .همچنین به دلیل عظمت این بنا، تمبر مشترکی با نقش این مسجد در کشور چین منتشر شده است.

 

اگر علاقه مندید در مورد «میراث پادشاه مومن» بدانید اینجا کلیک کنید.

  انتشار : ۲۰ اسفند ۱۳۹۷               تعداد بازدید : 426

برچسب های مهم

دیدگاه های کاربران (0)

مدرس دانـشگاه، مشـاور توسعه، سرمایه گذاری، برندینگ و بازاریابی گردشگـری

فید خبر خوان    نقشه سایت    تماس با ما